Reformacja luterańska w swych pismach wielokrotnie odwoływała się do praktyki...

Reformacja luterańska w swych pismach wielokrotnie odwoływała się do praktyki “greckiej” (tj. obrządków wschodnich). Prowadzony był w czasach Reformacji nawet dialog luterańsko-prawosławny. Co ciekawe, istnieje nawet luterańska Liturgia Świętego Jana Chryzostoma.

Dla tradycji bizantyjskich jest to jedna z podstawowych i najważniejszych liturgii - porządków nabożeństw.

Ukraiński Kościół Luterański posługuje się zreformowaną Liturgią Świętego Jana Złotoustego (Chryzostoma).

Nie ma w niej wezwań do Bogurodzicy i innych świętych, jak i podkreślania księdza jako kapłana-ofiarnika.

Bardzo tradycyjna zachodnia (a właściwie to anzelmiańska) soteriologia “urażonego Boga” znalazła swoje miejsce w zreformowanej Liturgii Chryzostoma, gdzie podkreśla się, że ciąży na nas słuszny gniew Boga, zaś w Jezusie mamy wybawienie i pojednanie z Ojcem.

Prawosławny teolog Vassilios Bebis podkreśla, że takie tradycyjne luterańskie myślenie o zbawieniu jest obce teologii Wschodniej i jest wyjątkowo luterańskim (choć to był w średniowieczu główny nurt soteriologiczny) dodatkiem do tej liturgii.

Luteranie wierzą jednak, że Kościół wezwany jest do pokuty, nawrócenia i czytania Słowa Bożego codziennie na nowo. Stąd reformacja nie jest wydarzeniem historycznym, lecz dzieje się codziennie. Współczesna teologia luterańska, w swej większości, odeszła od krytykowanej przez Wschód soteriologii zadośćuczynienia.

Jan Chryzostom (Złotousty)

Mozaika z Hagia Sophia