Archiwum

Wątpienie w zmartwychwstanie i wszystkie biblijne cuda zaprowadziły mnie do ewangelicyzmu. Gdy mój wieloletni rzymskokatolicki spowiednik powiedział, że muszę...

Niewierzący nie pyta siebie o to, czy wierzy. Wierzący pytający siebie o to, czy wierzy, wierzy. Tak mogę podsumować rozmowy o pewności wiary, które toczyła...

Z pewnością mój kościół, Kościół Szwecji, oraz wszystkie kościoły, które czasami, zdecydowanie wbrew woli Lutra, nazywane "luterańskimi", zostały ukształtowane...

Bo to włochata kobieta była! - Można by sparafrazować wypowiedź z pewnego polskiego filmu. Włochata Maria Magdalena to wybitnie zachodnia ikonografia. Jest to...

Kalwin strzelił focha i się przyjaźń polsko-genewska skończyła. Czy tupał nóżką przy fochu? Tego nie wiem, ale się domyślam. A o co poszło? O nikodemitów. Tak...

Tak to jest, gdy się buduje na człowieku, a nie na Jezusie - tak dramę z lefebrystami podsumował GOTTESDIENST, portal o liturgii i teologii luterańskiej...

Instytucja papiestwa puchła i rozwijała się na przestrzeni wieków, choć były i odwroty od polityki centralizacji. Swoje apogeum osiągnęła w czasach...

Największym oszustwem rzymskiego katolicyzmu, jakiego doświadczyłem jest teza o "odwiecznym i niezmiennym" nauczaniu Kościoła Rzymskiego. I na pierwszy rzut...

Modlitwy chrześcijańskiej w niemieckim serialu science-fiction się nie spodziewałem. I się zaskoczyłem. W ostatniej notatce wspomniałem trochę o teologii...

Uwielbiałem abpa Jędraszewskiego. Miałem przesłuchane wszystkie "Dialogi w katedrze" z jego czasów w Archidiecezji Łódzkiej, w Krakowie chodziłem na "Dialogi"...

Co mają wspólnego (PRAWDZIWI!!!1111ONEONEONE) RZYMSCY KATOLICY I Żydzi z kart Ewangelii? Odpowiem ewangelicznym cytatem: Nam nie wolno nikogo zabić. Rozwińmy...

Homo incurvatus to nie nowy gatunek człowieka. To człowiek. Człowiek rozumny - homo sapiens. Ale jednocześnie człowiek pokręcony w sobie (łac. incurvatus in...

Zakopany pod progiem kościoła obraz Matki Bożej znacząco ułatwia po nim stąpanie heretyckimi stopami. W takie fake-newsy wierzyli napływowi do Mazur rzymscy...

Witamy za Tybrem, bracia lefebryści! Mamy tu wiarę, zbawienie, sakramenty, miłość bliźniego, czytanie Pisma Świętego, piękną liturgię, Ojców Kościoła,...

Gdy przeciętny Polak słyszy słowo "episkopat" ma pewnie od razu na myśli zbór, przepraszam, zbiór starszych panów z różowymi czapeczkami na głowach, którzy...

Czy luteranie znoszą jaja? Nie, ale je wysiadują! Luter z wielkim ptakiem zdobiący duńskie wydanie Biblii już gościł na tym blogu w notce #37. Tym razem znów...

Duplex, Simplex, Semiduplex - brzmi jak nazwy firm zakładanych w Polsce po transformacji ustrojowej. Mocnymi konkurentami byliby oczywiście jeszcze -pol'e w...

Rzymscy katolicy to wszędzie wcisną Pannę Marię - nawet tam, gdzie jej nie było :D Nie umniejszając oczywiście Bogurodzicy, która ma chwalebne miejsce w moim...

Czymś co mnie w luterańskich liturgiach wkurza najbardziej to chyba afiszowanie się powiedzeniem “protestancka prostota”, by kanonizować każdą niedbałość i...

Kocie jelita nie są etymologią słowa “katgut”. Nadal jednak jednak są to jelita i to grające! Kiszki grające marsza chyba każdy z nas miał kiedyś w swoim...

Luter jakoś tak nie lubił słowa “kościół” (Kirche). Ta siódma-woda-po-kisielu od greckiego oryginału została utożsamiona z instytucją i biurokracją, Nie muszę...

Płaczący papież i znikający z liturgii na pięćset lat Duch Święty będą nam dzisiaj przewodnikami po tej notce. I oczywiście… ksiądz doktór Marcin Luter! W...

Masakrowanie, ośmieszanie, obalanie, zniszczenie papisty lub heretyka na pewno wzmaga klikalność. Ale to język diabelski. Stworzenie chochoła, po to by go...

Jezus Chrystus ogłoszony królem Polski - to postulat części tradibańki, którą przyszło mi niegdyś zamieszkiwać. Akurat w tę część tradsizmu (a wbrew pozorom to...

Sto lat temu upadła w Polsce młoda demokracja. Na czele państwa stanął katolik - 10 lat po konwersji z luteranizmu. 17 lat po konwersji na luteranizm. Józef...

Świecka konfirmacja w operze, zaś zamiast kazania - przemówienie o wartościach humanistycznych. O coraz popularniejszej w Skandynawii formie konfirmacji...

Bałwochwalstwem (Abgötterei) dla Lutra była ówczesna zachodnia msza. Mocne? Ano mocne! Trochę mnie ten język bawi, trochę denerwuje, wolałbym ładne...

“Czy dzisiaj ktoś chciałby do Stołu Pańskiego przystąpić?” - to pytanie zaskoczyło mnie podczas niedzielnego nabożeństwa w Diecezja Cieszyńska Kościoła...

Czasami wiara wyraża się tylko prostym “tak” << w 2016 roku uratowało mi wiarę. To kardynał Ratzinger, późniejszy papież Benedykt XVI, napisał w “Przyszłość...

Całuję rączki - czyli historia o tym, jak biskup w niesławie odchodził, a kościół tytułu biskupa się pozbył. Początek XIX wieku dla pruskich luteran był bardzo...

Luterańska liturgia jest brzydka - tyle wiedziałem jako trads z obserwacji polskiego ewangelicyzmu. No po prostu luteranie z liturgii nie słyną. Tradsi...

To nie jest luterańskie - to taka fraza, która wypowiadana przez ewangelika "z dziada pradziada", powoduje lekki zaszkocz u kogoś, kto przygotowując się do...

Czego naprawdę uczy Biblia? - Świadkowie Jehowy wydali publikację o takim tytule, który odpala mi wszystkie kontrolki alarmowe. Bo to populizm. Proste...

Zaprzeczenie prawdziwości zmartwychwstania to był szok! Bultmann, heretyk, luter - wiadomo… Czego się spodziewać. W porządnym i prawowiernym Rzymie takiego...

Wielki Piątek NIE JEST najważniejszym świętem ewangelików. Wielkanoc jest najważniejszym świętem ewangelików. No ale jak to, zapytacie. Oficjalna strona...

Chrystus zmartwychwstał! Alleluja! W komentarzu spontaniczny “Zwycięzca śmierci” ŚE203, wszystkie zwrotki, którego zaśpiewaliśmy po Wigilii Paschalnej w PEA...

Jerozolima Jeremiasza opuszczona i spustoszona. Jak Drezno w 1945, jak Gaza dziś. Gdy dyrygent i kompozytor Rudolf Mauersberger wrócił do Drezna po alianckich...

Czym się różni wiara w ciało i krew Boga w Wieczerzy Pańskiej od wiary w nowotworowe uzdrowienia? Dla mnie - zakresem stosowalności nauki i wiary do mówienia o...

Ludziom kończyny cudownie nie odrastają. Choć sam w potocznie rozumiane cuda nie wierzę, nie będę jednak bronił Bogu działać jak chce. Sam miałem...

W romkacie oraz w luterstwie nie ma już formalnie w większościowych kalendarzach liturgicznych cezury w postaci wczorajszej niedzieli. Przed reformami...

Widzisz… jest Luter i jest luteranizm - usłyszałem od doświadczonego obserwatora polskiej sceny protestanckiej. I jasne, ma to swoje plusy - bo podkreśla to,...

Zostawiliśmy dziś kogoś na cmentarzu. Matkę kogoś bliskiego. Była organistką. I nie ruszyła mnie ani liturgia pogrzebowa na szybko, ani kazanie okraszone...

Jedna piąta członków Den norske kirke deklaruje “całkowitą pewność”, że Boga nie ma. Przeciwnego zdania jest 16% członków. Ja rozumiem luterańską naukę o...

Jak się nazywają ewangelickie żywoty świętych? Encyklopedia! Bardzo odpowiada mi w naszej tradycji traktowanie wielkich postaci, świadków wiary i męczenników....

Piwa i tajemnic światła nie odmawiam - popularny “inside joke” moich tradsowskich czasów. A wszystko przez benedyktynów, analfabetów i Jana Pawła II. Już...

Sekularyzacja ma swoje dobre strony - wzrasta poziom. Nie, nie poziom wierzących - nie mamy bowiem wiaromatu by to jakoś zmierzyć. Poziom muzyki kościelnej. Bo...

W Parafia Ewangelicko-Augsburska w Krakowie mamy dość luksusowo, jak na standardy polskiego luteranizmu. Każde niedzielne, a także tygodniowe adwentowe i...

Może Duch Święty wieje u Was szybciej? - Usłyszałem od znajomego salezjanina podczas rozmowy o mojej konwersji. Może wiałby szybciej i w Rzymie, gdyby nie...

Męczennik z Miasto Chorzów - zwycięzca przegranej sprawy, Żyd, chrześcijanin, ewangelik, męczennik. Świadek krwi (niem. Blutzeuge), którego wspomina dziś...

Fekalny Luter szokuje. Zwykle jak o Reformatorze piszę, to nie poruszam tych mniej chwalebnych elementów jego działalności. Koleś bywał strasznie wulgarny. I...

Romkat zlikwidował, luteranizm zachował - a co? A przedpoście! I śpiewanie introitów. Siedemdziesiąt dni PRZED Paschą jest Niedziela Siedemdziesiatnicy...

Polak-katolik od wieków bardziej papieski od papieża. A zachodni katolik podpatruje u ewangelika 😀 Taki krajobraz europejskiego poszczenia wyłania się z...

Ornaty skrzypcowe to nie tylko domena katolickich tradsów. Był też i czas, że luteran :) I to w Polsce! Trochę naciągam, bo Świdnica, choć obecnie w Polsce,...

Lefebryści jako środowisko wybitnie ekumeniczne nie są znani. A to błąd! Lefebrysta to i pod figurą Lutra modlić się będzie! Obserwujący przypomniał mi dość...

Całowanie księdza po rękach to nie jakiś relikt przeszłości. To normalna praktyka m.in. na tzw. mszach trydenckich - np. przy podawaniu wina duchownemu całuje...

Obiektywny stan wyższej konieczności - papizm w czystej postaci 🙂 Zanim rozpocznę swój rant, zaznaczam raz jeszcze, że byłem tradsem i wiem, że po Soborze...

Gosia Andrzejewicz i Jan Sebastian Bach mają już dość! Pierwsza ma dość “tych kłamstw”, drugi ziemskiego życia. Kantata kościelna “Ich habe genug” BWV 82...

Świadectwa cudownej opatrzności, rozwiązanych problemów, uratowania zdrowia i życia wygłaszane publicznie z mównic i ambon budzą moje mieszane uczucia. Z...

Koń jaki jest, każdy widzi - no chyba, że jest apostołem Pawłem. Wtedy (już) nie widzi. Pawła bym nie polubił. Z natury jestem podejrzliwy co do osób, które...

“Wyście usunęli fragmenty z Pisma, żeby nie wyszło na nasze!” zarzucali Ojcowie Kościoła żydom. Argument brzmi znajomo. Regularnie rzymskokatoliccy apologeci...

Ekumenizm i komunizm (nie) idą w parze. Choć komunizm łączy w męczeńskiej krwi luterańskiego i prawosławnego duchownego. A w krwi Chrystusa połączył kata i...

Rzymskokatolickie “Te Deum”, anglikański arcybiskup i córka poprzedniego biskupa kościoła przy ołtarzu; wszyscy zaś otoczeni wschodnim duchowieństwem....

Luterańskie zakony i monastery - wbrew woli Lutra?! Jak najbardziej, jeszcze jak! Instytucje życia wspólnego, skupione na modlitwie i pracy na rzecz chorych,...

Filozofia religii na katolickim uniwersytecie zafundowała mi GIGANTYCZNY kryzys wiary. Dla młodego tradycjonalisty, który poszedł studiować filozofię na...

Nigdy nie zrozumiałem, nie pokochałem, nie “wmodliłem” sobie różańca. Wiecie, nawet rozważając każde słowo Pozdrowienia Anielskiego, rozważając każdą tajemnicę...

Najtrudniejsze rozmowy dla mnie to te z byłymi chrześcijanami. Z ludźmi, którzy wiele czasu w swoim życiu poświęcili poszukiwaniom, którym towarzyszyłem w ich...

Kapitalizm i konsumpcjonizm może się schować przy “chóraliżmie”. W chórach bowiem sezon kolędowy często zaczyna się jeszcze przed sezonem na dynie - i te do...

Święta z POTĘŻNYM P…. RAETORIUSEM! Święta Chrystusowe! W ewangelickim kalendarzu liturgicznym od Ev. Michaelsbruderschaft, którym się posługuję Boże Narodzenie...

Święty Marcin Luter NIE jest patronem Parafia Ewangelicko-Augsburska w Krakowie, choć moich katolickich przyjaciół często to dziwi 😀 Marcin Luter jest zaś...

Czy luteranie są bardziej tradycyjni od katolików i prawosławnych? Jak najbardziej! Przynajmniej jeżeli chodzi o liturgię :) Teologia z Katowic - podkast...

Wysoki? Wielki? Adwent. Nie mam pojęcia jak przetłumaczyć z michaelickiej Liturgii Godzin “Hoher Advent”. Ale bez względu na moje problemy lingwistyczne Wielki...

Opat, mąż i ojciec. Takie rzeczy tylko w Hanowerze. Opactwo Loccum działa nieprzerwanie od XII wieku. Nieprzerwanie - włączając w to czasy Reformacji i czasy...

Msze za zmarłych i tarot - co mają wspólnego? Nic :D Ale posłużą mi do zilustrowania prób bycia człowiekiem konsekwentnym w swojej duchowości. Jako trads...

Zastraszony i zaszczuty człowiek może podjąć decyzję, z którą mogę się nie zgadzać - sam otoczony dobrodziejstwami Pana. Nie wiem i nie godzę się by ktokolwiek...

Co łączy neona i tradsa? Konwersja na luteranizm. Tradsi nie lubią innych katolików. Bo modernizm, bo protestantyzacja, bo “Duch Soboru”. Jedynym prawdziwym...

Nikt się lepiej nie rozprawi z solami, niż luterański teolog <3 Pisałem Wam wielokrotnie, jak dużym problemem było dla mnie słynnych “5 sola protestantyzmu”...

Bawię się w Lutra czasami. Tłumaczę sobie pieśni łacińskie, niemieckie i angielskie w swoim notatniku, by śpiewać je wieczorami podczas domowych modłów....

Reformatorzy żywo krytykowali średniowieczne nadużycia mszy. Z wyjaśniania Pisma i łamania Chleba stała się obrzędem, którego prywatne sprawowanie skrócić...

Ekumenizm, ewangelicyzm, konwersja na prawosławie - (nie)zwykłe życie franckuskiej teolożki. Élisabeth Behr-Sigel urodziła się w 1907 roku w niepraktykującej...

“Luter mając na uwadze chrześcijańskie kształcenie młodzieży rozpisuje cykl nabożeństwa na wszystkie dni tygodnia. Korzysta przy tym ze schematu liturgii...

Litanię wczoraj śpiewałem! W domu, do nieszporów. Dla żyjących kalendarzem liturgicznym niemieckich ewangelików (a ja modlę się tym od Michaelsbruderschaft)...

Schadenfreude mi towarzyszy, gdy czytam kolejne dramy z “dogmatem o współodkupicielce”, z którego propozycją rozprawił się ostatnio biskup Rzymu. Od dziecka...

Różniczki i różańce - taki swoisty ekumenizm mógłby opisywać Gottfrieda Wilhelma Leibniza. Filozofa, teologa, ekumenisty, dyplomaty, prawnika i matematyka....

Luter był katolikiem, nie wymyślał ko(ścio)ła na nowo. To nie jest tak, że część luteran “od Rzymu” odgapia jakieś liturgiczne zwyczaje. To raczej...

Liturgiczny dom. Tak poczułem się w Uppsala domkyrka na niedzielnej wysokiej mszy (szw. Högmässa). Dla porównania wziąłem również w Sztokholmie udział w mszy...

Polityka, władza, pieniądze - któraż tradycja religijna była od tego wolna?! No dobra, niektóre były blisko ze względu na odrzucenie idei państwa czy...

Pruskie wpływy nie ominęły również i ewangelickiej liturgii. Nie ominęły jej również powojenne zawirowania. Można się na historię obrażać, można udawać, że jej...

Luter-sabotażysta, bo tak możnaby popatrzeć na przybicie tez przeciw handlowi odpustami w przededniu wzmożonego popytu na odpusty. Zgodnie z wymogami...

Uniwersalna etyka bez Boga to marzenie wielu filozofów. Jedną z pierwszych i najważniejszych popełnił niejaki Kant. Immanuel Kant (edit: w komentarzach...

A kto pyta? - to chyba najlepsza odpowiedź na pytanie “czy luteranie modlą się za zmarłych”, która mi się trafiła podczas rozmów o wczorajszej notatce. Lepsze...

Czy ojciec może być matką? Jak najbardziej! Jeszcze jak! Matką kapadocką. Jest grupa Ojców Kościoła, których nazywamy Ojcami Kapadockimi to Bazyli Wielki,...

Pusto jak w kalwińskim zborze - mawiało się w moich stronach. Przynajmniej tyle, że w “kalwińskim”, a nie wrzucono do tego worka i luteran :D Przydarzyło mi...

“Krasnale są dla krasnali”. A ja trochę takich krasnali już poznałem. Cytat na początku pochodzi z Ostatniej Bitwy C.S. Lewisa (ostatniej z cyklu 7 książek...

Efcharisto (gr. ευχαριστώ) przy zakupie oliwek i winka na wieczór skłoniło mnie do napisania Wam o dziękczynieniu. Wróciłem właśnie z Grecji i bardzo miło mi...

Obejrzałem instalację biskupa przewodniczącego Evangelical Lutheran Church in America, abyście Wy już nie musieli :D W zasadzie zacząłem ją oglądać, aby...

Anglikanie kręcą dramę, dramę o “sukcesję apostolską” - tak można streścić powód dla którego rozpadło się anglikańsko-ewangelickie (ewangelicko-unijne)...

Nuncjusz (ambasador) papieski zostaje lutrem! SKANDAL! Nuncjusz i biskup! Miał przyciągnąć zwolenników reformy znów do Rzymu, a sam został zwolennikiem reformy...

Czeska Reformacja nie gościła tu chyba nigdy (nie licząc wspominek o męczenniku Husie). A skoro Reformacja - to nie może się obyć bez chorału! Wspominamy dziś...

Wielkie ewangelickie święto dziś mamy! Takie staroluterskie <3 Święto Archanioła Michała (niem. Michaelisfest, ang. Michaelmas), w porządku liturgicznym dla...

Liberalny teolog, liberalny duchowny, liberalny kościół - gdy słyszę u rozmówcy takie koniunkcje słów, muszę na szybko zorientować się czy mówi o wolnościowym...

Baba z jajami - tak o męczennicy Maríi de Bohórquez można by rzec. Habsburgowie w Hiszpanii i mieli “ambitny” plan zdusić kacerstwo w zarodku. Narzędziem temu...

Syrah to szczep winny który jesienią częściej u mnie gości podczas długich rozmów z przyjaciółmi. Nie tęsknię za nim szczególnie, choć jest i Syrah za którym...

Jezus powiedział coś co wam się nie podoba? Nie ma problemu! To nie Jezus - to przecież późniejsza redakcja. Taki miał być trend kaznodziejski dookoła mojego...

O błędach papizmu to można bez końca, o błędach papieży również :D A że rzymskich katolików lubię, to dziś o ekumenicznym wspomnieniu liturgicznym. I o błędzie...

Już i jeszcze nie - kolejny z luterskich paradoksów. I kolejny z ulubionych. Zbawienie nie jest czymś co się “dzieje” po śmierci. Chrześcijanie są wezwani w...

B̵a̵b̵a̵ ̵n̵i̵e̵ ̵m̵o̵ż̵e̵ ̵b̵y̵ć̵ ̵k̵s̵i̵ę̵d̵z̵e̵m̵ Babiarz nie może być księdzem! Na fali kolejnego skandalu obyczajowego u rzymskich braci, który opisała...

Ite ad Thomam - (idźcie do Tomasza) rzecze poprzednik imienny obecnego papieża swoją encykliką “Aeterni Patris”, którą wzywa katolickich teologów do powrotu do...

Liturgia godzin nie jest dla mnie miłosierna w tym tygodniu. Zmusza do zmagań. Cały bowiem tydzień, od przednieszporów niedzieli do laudesów soboty (zerknąłem...

Panie Areczku… dla pana to jest Arystoteles, Pismo Święte to jest dla zarządu (papieża oczywiście). Tak można by streścić drogę na szubienicę i stos...

Problemy z erekcją? Konar nie płonie? Matka Boża pomoże! Awaria kolana? Defekt wzroku? Żaden problem! Woskowe świece w kształcie prącia, macicy, oczu, piersi,...

Obwoźną belą jedwabiu ochrzcił mój przyjaciel kardynała Burke - bardzo popularnego kardynała w kręgu rzymskokatolickich tradycjonalistów. Sam jeździłem na...

Wczorajsza liturgia nieszporów przyniosła wezwanie o pokój dla Jeruzalemu (lubię to warszawskie tłumaczenie, nawet jako Krakus, choć w Parafia...

Opowieści o przemocy, BIBLIJNE i jakże niepotępione wprost przez autorów natchnionych zawsze napawały mnie niepokojem. I dostarczały argumentów przeciwko...

Opowieści o przemocy, BIBLIJNE i jakże niepotępione przez autorów natchnionych zawsze napawały mnie niepokojem. I dostarczały argumentów przeciwko...

Trupy na ulicach i zbezczeszczone zwłoki - taki prezent mieszkańcy Kraków PL sprezentowali swoim ewangelickim współmieszkańcom na “pełnoletniość” krakowskiego...

Luteranin maryjny - to ja :D Marcin Luter też. I przez bardzo długi czas luteranie. Choć w toku dziejów ewangelicy w swojej większości gdzieś zatracili swoją...

Ewangelista Piłat to towarzysz moich wątpliwości, poszukiwań Sensu, pytań o to czy mogę uwierzyć w historię o żydowskim nauczycielu, który szedł na śmierć, a...

Pastor mówi, że zbawienie jest jedynie w śmierci Jezusa Chrystusa i… wybucha skandal! Post-oświeceniowi teologowie próbowali zmierzyć się z oświeceniową...

POSTMODERNIZM - straszak części publicystów i duchownych, natychmiast zamykający dyskusję. Ament. Ja jednak z dumą noszę łatkę postmodernisty i gdy ktoś...

Bywa tak, że gdy otoczenie ci coś wmawia, a brak ci siły lub kompetencji, przyjmujesz to co o tobie mówią za własne. Na przykład konsubstancjację. I wtedy mamy...

Polak, niekatolik, a w dodatku muzyk! A to w zupełności nie jest dziwne. Polski renesans to wręcz skarbnica polifonii, którą tworzyli w ogromnej części...

Czy cierpienie można ukryć? Ból i rozpacz płynące z serca schować przed światem? Można. W dźwiękach. Dla Jana Sebastiana Bacha, którego nasza tradycja nazywa...

W czasie wątpliwości w istnienie Boga, Sensu, “Cosia”, powracał do mnie strach, że poświęciłem Komuś, kto potencjalnie nie istnieje tyle czasu, sił, intelektu....

Naśladowanie Chrystusa – to nie tylko Bonhoeffer, ale i cała paleta chrześcijańskich przewodników duchowych przed nim. Dziś wspominamy Thomasa von Kempen, w...

Czy buddyzm może być luterański? Nie – choć brzmi to jak eksperyment religijny, który mógłby się wydarzyć 😀 I choć to blog chrześcijanina, któremu do buddyzmu...

Które z błogosławieństw i przekleństw są dla starożytnego Izraela, które dla Państwa Izrael, które dla Nowego Izraela? To pytania, które stawia sobie niejeden...

Nie mogę salutować temu kryminalnemu symbolowi! [swastyce] — odparł duchowny zamordowany przez nazistów niespełna dwa miesiące przed wybuchem drugiej wojny...

Męskie… śpiewanie! O Męskie Granie pewnie większość z Was słyszała, za to mniej znane męskie śpiewanie jest inicjatywą Mannenzang Katwijk, która w...

Luterskie Medjugorie?! Luterska Widząca?! Nadzwyczajne rzeczy miały przydarzać się fińskiej mistyczce i świeckiej kaznodziejce Karolinie Utriainen (1843 -...

“Protestanci tak bardzo kochają Pismo Święte, że wyrzucili z niego kilka ksiąg”. Sam takie “żarty” powtarzałem jak byłem tradsem katolickim. Wrodzona nieufność...

TYLKO PISMO - ta zasada była dla mnie nie do przejścia gdy szukałem nowego duchowego domu. No bo jak można mówić “tylko pismo” we wspólnocie, która narodziła...

Relikwiarz w luterskim kościele :O A zdarza się zdarza. Nie, nie. Nie kroimy zmarłych ani nie pobieramy im krwi - grzebiemy ich. Relikwiarze czasami ostały się...

Czy pierwsi chrześcijanie byli katolikami? Z może byli baptystami? Prawosławnymi? Zielonoświątkowymi? Orientalnymi? Ewangelikalnymi? Odpowiedź jest bardzo...

Oddalibyście życie za czyściec? Bo Aonio Paleario oddał. Wczoraj była 455 rocznica jego męczeńskiej śmierci. Część historyków twierdzi, że włoski reformator...

“Zdrowaś Mario” w ewangelickiej liturgii? Na co to komu potrzebne?! (mam nadzieję, że słyszycie ten głos z viralowego filmiku sprzed lat). No właśnie jest...

Pochodnie Nerona - to tytuł obrazu Henryka Siemiradzkiego, który powstał w jego rzymskiej pracowni. Tej samej, w której namalował on “Uciszenie burzy” na...

“Ewangelicki katolik to po prostu sposób na powiedzenie, że luteranie nie są generycznymi protestantami. Że luteranie, którzy znają własną teologię wiedzą, że...

Ściana tekstu na slajdach w prezentacji, odczyt prelegenta, spotkanie, które mogło być mailem. Szczęśliwi, którzy nie doświadczyli czegoś takiego w swoim życiu...

Heretycka, wrrrrróć, rzymskokatolicka pieśń maryjna głosi: “Lecz kiedy Ojciec rozgniewany siecze, Szczęśliwy kto się do Matki uciecze.”. To fragment trzeciej...

Katolickość, tj. uniwersalność i powszechność wiary chrześcjiańskiej wyrażać miały symbole - wyznania wiary (słowu “symbol” poświęciłem notkę niemalże rok temu...

Święta, święta i po świętach! Dzisiejsza pierwsza niedziela po Trinitas, obchodzona od wczorajszych przednieszporów (niem. Vorvesper), jest pierwszą z...

Trójca?! Nie ma czegoś takiego jak Trójca! Jest Bóg, Bóg jedyny! Wyobraźcie to sobie uszami wyobraźni na modłę słynnej sceny z “Misia” Barei. Nie nie, żaden...

SKANDAL i wielka drama wybuchły 500 lat temu w Wittenberdze. Równo 500 lat temu 42-letni ks. dr Marcin ożenił się z panią reformatorową Katarzyną von Bora,...

Le Febvre nie miał z Rzymem łatwo. Najpierw go tolerowano, potem potępiano. Choć nazwisko podobne i pierwsze zdania również, nie będzie dziś o...

Swoje podejście do zielonoświątkowych zjawisk określiłbym mianem BARDZO podejrzliwego. Ewangelicka Liturgia Godzin w tygodniu po Pięćdziesiątnicy kilka razy...

“Wszechmogący Bóg odrodził cię z wody i Ducha Świętego na życie wieczne, niech zatem dopełni dzieła, które rozpoczął na Chrzcie Świętym.” Te słowa z...

Czy pastor może być papieżem? Od papieża może być nawet “nieomylniejszy”!. Rozmowa redaktora naczelnego ekumenizm.pl z krakowską działaczką ekumeniczną...

Papieże na ołtarze czy w kalendarze? Doczesne szczątki, które miały być dopuszczone do publicznego kultu (nazywane w tradycji katolickiej relikwiami) z miejsc...

Gdzie dwóch luteran, tam trzy opinie - usłyszałem kiedyś na parafialnym spotkaniu poświęconym teologii i filozofii. I gorąca sekcja komentarzy pod moją...

Wiara nie boi się nauki. Dla człowieka wierzącego jedno i drugie jest poszukiwaniem Prawdy. Tym bardziej ucieszyłem się, że gościem najnowszego odcinka...

Windą do nieba! - to utwór, który debiutował w roku w którym tron biskupa Rzymu obejmował arcybiskup krakowski - Karol kardynał Wojtyła. I od kiedy...

Przeciwnik kalwinizmu i przyjaciel kalwinistów w jednej osobie: ks. Paul Gerhardt. Urodził się w 1607 roku, a więc w czasach po sformułowaniu luterańskich...

Nie wiem czy to działa, ale jeżeli tak, to proszę Cię Panie… Tak rozpoczynałem swoje modlitwy za kogoś, gdy mnie o to poprosił, a minął już w moim życiu okres...

Synonimem upadku papiestwa jest nazwisko Borgia - a przedstawiciel tego rodu papież Aleksander VI. Jego łóżkowe “przygody” były już wielokrotnie opisywane,...

Ariusz dzielił jedną cechę charakterystyczną z innymi heretykami: był uparty. Oni zawsze chcą podporządkować swoim zdolnościom poznawczym Boże tajemnice. To...

Nasienie chrześcijaństwa - semen christianorum. Tak wczesnochrześcijański myśliciel Tertulian nazywa krew męczenników. Pomimo, że Marek Aureliusz był nazywany...

Bezglutenowy Jezus był zdecydowanie łatwiejszy do wytłumaczenia moim niewierzącym współpracownikom niż dwa pozostałe pytania: “Dlaczego wierzysz, że to jest...

Pobożność i racjonalność to dwie siostry tak często wchodzące ze sobą w konflikt w życiu chrześcijańskim (przynajmniej w moim). Klauzurowa zakonnica i...

Piotr, biskup Rzymu, papież - to dla rzymskich braci właściwie synonimy. Taką tradycyjną wykładnię stawiającą znak równości pomiędzy apostołem Piotrem,...

Lucernarium - to liturgiczny obrzęd uroczystego zapalenia świateł towarzyszący nieszporom - wieczornej modlitwie Zboru Bożego. W tradycji rzymskokatolickiej...

Muzyka wielogłosowa jako pogromczyni żądz cielesnych - to propozycja Marcina Lutra dla młodych mężczyzn zawarta w jego przedmowie do pierwszego luterańskiego...

Liturgia Godzin ruchu barnówieckiego, o której Wam już wielokrotnie pisałem, pozwala codziennie i kilka razy dziennie powracać do pierwszego dnia tygodnia -...

Katolickie jaj święcenie i odkrycia archeologiczne mają ze sobą trochę wspólnego. Wszystko w kontekście liturgicznym. Do połowy XX wieku bowiem liturgia...

Strepitus to głośne zamknięcie Biblii pod koniec liturgii Tenebrae (łac. ciemności). Symbolizuje ono trzęsącą się ziemię w momencie śmierci Chrystusa na...

Opatrznościowym wydarzeniem było wyjście na jaw organizacji zamachu na Wodza Trzeciej Rzeszy. Tego zdania są moi ulubieni luterańscy podkasterzy - ojciec i...

W tradycyjnie katolickiej Bawarii zdawać by się mogło, że luteranizm korzeni nie zapuści. Stało się jednak inaczej. Chlubą Bawarii jest chłopięcy chór...

Znikająca z liturgii Gloria sprawia, iż wiemy, że coś się dzieje. O tym, że w Czasie Pasyjnym “Glorię” Deciusa w nabożeństwie zastępuje “Baranku Boży niewinny”...

Autentyczność doświadczenia religijnego, jego weryfikowalność i rola doświadczenia jednostkowego w przestrzeni całego Kościoła, rola namysłu intelektualnego...

Małżeństwo było niesione przez Reformatorów na sztandarach jako coś szlachetnego, świętego i ze wszech miar zalecanego. A że Reformacja nie działa się w...

Korony ślubne pewnie większość z nas od razu łączy z prawosławną ceremonią zaślubin. Do niedawna sam nie słyszałem o luterańskich ślubnych koronach. Co do...

Duchowym dziadkiem Lutra spokojnie można by nazwać średniowiecznego filozofa, teologa i mistyka - Mistrza Eckharta. Ten żyjący na przełomie XIII i XIV wieku...

Panna Maria numerem jeden! Przynajmniej wedle katalogu dzieł Bacha “BWV” 😀 Kantata kościelna BWV 1 “Jak pięknie nam jutrzenka lśni” (Wie schön leuchtet der...

Ateiści dla Jezusa - to zaskakujące hasło wygłosił w 2006 roku antyteista Richard Dawkins. W 2008 powiedział, że jest kulturowym chrześcijaninem. W 2012 w...

Albrecht Hohenzollern większości z Polaków znany jest z Hołdu Pruskiego, który miał miejsce na krakowskim rynku w 1525 (tak, tak, równe 500 lat temu). Wczoraj...

Chrześcijański syjonizm wyprzedzał syjonizm żydowski. Narodził się w protestanckiej Wielkiej Brytanii, gdzie część wiernych zaczęła Biblię czytać dosłownie i...

Zdrada żony, zdrada brata i śmierć na stosie. Tak wyglądał koniec ziemskiej pielgrzymki ewangelickiego męczennika Georga von Ghese, którego wspominała...

“Dał Pan, zabrał Pan. Niech imię Pana będzie błogosławione!” Dość nietypowy okrzyk wydaje z siebie Hiob na wieść o utracie majątku i śmierci dzieci....

Katolicki biblista otwierający wykład Lutrem, dalej krytykujący Katechizm Kościoła Katolickiego, a kończący wykład nawiązaniem do luterańskiej Formuły Zgody...

Luterańska liturgia w formie jednolitej nie istnieje - inną mają Polacy, Szwedzi, Amerykanie a i w Niemczech nie znajdziemy jednakowej. Polska liturgia zmienia...

Uwielbiam stare pieśni! Z częścią zborowników żartujemy, że nasze kancjonały powinny kończyć się na pieśniach nie młodszych niż stulecie 😀 Pisząc to jestem...

Estomihi to nazwa ostatniej niedzieli Przedpościa, którą dziś obchodziliśmy. Choć Przedpoście jest okresem liturgicznym obecnym w wielu zachodnich kościołach,...

Do heretyków w muzyce i sztuce zabierałem się jak pies do jeża. Gdy moje kryzysowe położenie pogłębiało się wraz z każdą przeczytaną książką, burzyła się moja...

Oświecenie odbija się w teologii czkawką do tej pory - taką tezę w drugim odcinku Teologia z Katowic - podkast postawił ks. Grzegorz Strzelczyk -...

W relacji rozumu i wiary w epistemologii (nauce o poznaniu - choć nie mówimy o "nauce" w znaczeniu "science" oczywiście) istnieje napięcie, które w mojej...

Literalne odczytywanie powyrywanych z kontekstu fragmentów Pisma Świętego to nie jest wyłącznie domena części protestantów, ale i części katolików - ci...

Marcin Luter i Marcel Lefebvre to kombinacja egzotyczna. Tym bardziej zaciekawiło mnie porównanie, którego dokonała moja znajoma - konwertytka z...

Prawie-niewidomy, prawie-niemy luterański proboszcz w cerkwi ochrzczony - anachroniczne kombo popełniłem, by pokazać jak trudną historię ma Dolny Śląsk na...

Tradycja rzecz święta! Nawet u ewangelików - wie każdy kto próbował coś nietradycyjnego ewagnelicyzmowi polskiemu zrobić. Jako tradycjonalistyczny katolik...

“Chrzest dzieci jest normą, ale nie jest normatywny” - te słowa wypowiedziała ks.Sarah Hinlicky-Wilson, luterańska duchowna, ekumenistka, misjonarka i...

Alba i toga rozgrzała sekcję komentarzy pod ostatnią notką. Dzięki czuwaniu obserwującego specjalisty kościelnej historii, doprecyzuję notkę wczorajszą. Są...

Albus to imię dyrektora Hogwartu i nie jest to przypadek. Albus, to po łacinie “biały”, zaś autorka serii książek o Harrym Potterze przez chwilę studiowała...

“To co możemy powiedzieć z całą pewnością, to to że Piotr biskupem Rzymu nie był” to słowa dra Jerzego Szafranowskiego z Wydział Historii Uniwersytetu...

Sukcesja apostolska episkopatu, jej definicja i rozumienie dzieli nie tylko Rzym i Canterbury. Luteranizm kładzie w różnych kościołach lokalnych różne akcenty...

Pozwól odejść swemu słudze - to błaganie Symeona w luterańskim kalendarzu liturgicznym wieńczy okres po Epifanii. Dzisiejszy, gdzieniegdzie wspomniany w...

Konwersja to nie rozłam, to dalej jedność. To nie zdrada dotychczasowego kościoła, ani prozelityzm nowego. W mojej optyce to raczej odpowiedź na pragnienie...

“Wszelki spór o poszczególne [cudowne] zdarzenia, czy zasługują na taką nazwę [cudu], budzi we mnie bolesne zdumienie jak ubogi i żałosny jest religijny zmysł...

Kompromitacja kościołów instytucjonalnych i obrzydliwy antysemityzm Lutra to był kolejny problem, który stanął na mojej drodze religijnych poszukiwań nowego...

Lutra można z Mateczką Kozłowską pomylić: “Każdy kościół niech zachowuje zwyczaje, modły i nabożeństwa i niech drugiemu swoich praktyk religijnych nie narzuca....

Zmartwychwstanie do wiary po zwątpieniu i zmaganiach o nią - tak przemawia do mnie tekst ostatniej części II Symfonii Gustava Mahlera - “Zmartwychwstanie”....

Dosłowność, historyczność i istotność zmartwychwstania Jezusa z Nazaretu to temat, który doprowadził mnie kiedyś do agnostycyzmu, a wtedy to ewangelicki...

Pod ostatnią (117-tą) notką pojawiła się dyskusja odnośnie roli instytucjonalnej przynależności, formalnej konwersji i wiary. W swoich poszukiwaniach musiałem...

Wierzymy w jednego Boga - to moja preferowana forma tłumaczenia Symbolu Nicejskiego, który w tym roku obchodzi swoje 1700-lecie. Cieszę się, że w tej wersji...

Marcin Luter przykuł moją uwagę na samym początku zwiedzania Pałacu Inkwizytora na Malcie. Jako, że Malta stanowiła ważny punkt na ówczesnej handlowej mapie...

Słuchaj, synu, nauk mistrza i nakłoń ucho swego serca. Tak rozpoczyna się Reguła Świętego Benedykta, twórcy i kodyfikatora zachodniego ruchu monastycznego,...

Różnić się trzeba umieć. A grono odbiorców mojego mini-bloga jest bardzo różnorodne, patrząc chociażby po nakładkach na zdjęcia profilowe niektórych z Was....

Przedwczorajszą notkę, wczorajsze wspomnienie liturgiczne i dzisiejsze czytania z nabożeństwa połączę w całość za pomocą Kolędy z Coventry. Powstała ona w...

Luterańskie nabożeństwo jest "wyższe" (ang. higher, oznacza bardziej rozbudowane liturgie), co ukazuje użytkowanie "trąbek, bębnów, kotłów, obok organów, które...

Jest tyyyle muzyki, którą chciałbym się z Wami podzielić w Boże Narodzenie. Podążając za radą klasyka, zacznę jednak od Bacha. Adwent za życia Bacha był w...

Anioł Pański (łac. Angelus) to nazwa modlitwy, którą zwyczajowo odmawia się w południe. Godzina ta jest również tą, w której całodniowa liturgia godzin...

Konwersja na prawosławie z luteranizmu to trochę jak zmiana cywilizacji - tak komentuje takie konwersje swoich znajomych amerykański podkaster luterański - ks....

Ewangelicka liturgia godzin to coś o czym raczej nie mają pojęcia ani polscy ewangelicy, ani polscy katolicy. W niedzielę pokazywałem ją ewangelikowi z...

Dzisiejszy tekst z początku 40 rozdziału Izajasza, przeznaczony na liturgię trzeciej niedzieli Adwentu wg. porządku dla Kościół Ewangelicko-Augsburski...

We wczorajszej notce wspominałem o tym jak filozof Tomasz Stawiszyński zaczyna orbitować wokół chrześcijaństwa. W kilku wywiadach, których przesłuchałem,...

Dawno z takimi wypiekami na twarzy nie przyglądałem się relacji rozumu i wiary, jak tej, którą którą przedstawił Tomasz Stawiszyński w najnowszym Tygodnik...

O Ewangelii nie zamilknę, dopóki biegu życia tego nie ukończę - napisał do katolickiego arcybiskupa miasta Buxtehude zakonnik, teolog, reformator i męczennik...

Moja dzisiejsza notka nie mogła by być o niczym innym: Nasza Pani w Paryżu powstała z popiołów <3 Ze wzruszeniem oglądałem wczorajszą uroczystość, zaś...

W piątek trochę luźniejsza notka :D Gdy Europa oczekuje ponownego otwarcia katedry Naszej Pani w Paryżu, Berlin otworzył wraz z ostatnią niedzielą roku...

Obraz świata jaki wyłania się z Biblii jest świadectwem poszukiwań autorów natchnionych i czasów, w których tworzyli. Marcin Majewski - biblista i wykładowca...

"Przyjdź Panie Jezu!" - to eschatologiczne zawołanie zbór zgromadzony na nabożeństwie wyśpiewuje tuż przed konsekracją chleba i wina. To błaganie jeszcze...

Z ogromnym pozytywnym zaskoczeniem zauważyłem, że Parafia Ewangelicko-Reformowana w Zelowie organizuje rekolekcje, które mają w programie tradycyjną dla...

Godzien jest Baranek (ang. Worthy is the Lamb) to ostatnia część mojego ulubionego oratorium - "Mesjasza", który powstał w kręgu anglikańskim, choć sam jego...

Cudem nazwałem w ostatniej notce to, co dzieje się podczas sprawowania Wieczerzy Pańskiej. I nie był to przypadkowy dobór słów :) TEORETYCZNIE, w siostrzanej...

W polskim luteranizmie z niedzielną Eucharystią jest trochę jak z Lotto - nie wiesz na co trafisz 😅 Informacje na stronach internetowych często są...

Widzialne Słowo - tym określeniem luterański teolog Jerzy Sojka nazywa sakramenty, podkreślając w ten sposób definicję sakramentu, którą luteranie przyjęli od...

Zlewnia do konsekrowanego wina, piec, żołądek, tabernakulum, kanał - to chyba większość ze sposobów w które luterańska tradycja radzi sobie z pozostałościami...

Wchodził Niemcem, wychodził Polakiem. Tak pół żartem - pół serio można opisać to, co działo się czasami na Uniwersytecie w Dorpacie (obecnie University of...

"Odrażające kalumnie heretyków" - tak portugalski teolog rzymskokatolicki Andrade nazwał dzieło wspominanego dziś w amerykańskim luteranizmie Martina...

Mam kilka grobów, które lubię odwiedzać. Jednym z nich jest grób człowieka, w którego poezji doszukuję się wątków zmagania z wiarą i o wiarę. Gdy odwiedzałem...

Etyka "biblijna" i moralność "chrześcijańska" to sformułowania które działają na mnie jak płachta na przysłowiowego byka. Być może z tego powodu, że często...

Ateista komponujący Requiem (mszę żałobną) to propozycja warta wysłuchania. Kilkukrotnego <3 Choć Brahms był ochrzczony i konfirmowany w kościele luterańskim...

Kontrreformacja to nie jest moje ulubione słowo. Nie dlatego, że kojarzy się ze zwalczaniem Reformacji. Za częścią współczesnych historyków Kościoła wolę...

Heretyka nie zawsze palono, czasami go "tylko" bito ;-) Nie, nie będę dziś pisał o Ariuszu, którego policzkować miał ponoć sam Mikołaj z Miry. W przededniu...

"Przyjemność, którą czują współcześni słuchacze utworu takiego jak Jesu, meine Freude<< (...) może kolidować z naszym postrzeganiem śmierci." Tak pisze...

Bóg jest jeden w trzech... maskach 😱 Łacińskie słowo oznaczające osobę to persona. Per-sona, przez-dźwięk. Oznaczało teatralną maskę. Teatralna maska zaś w...

Kiełbasa nie kojarzy się wybitnie z Reformacją. A jednak jej zjedzenie w Wielkim Poście jest dla Reformacji w Zurychu tym, czym przybicie tez dla Wittenbergi i...

Krzysztof Penderecki uznawany jest za jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów (fun fact: sam tak o sobie mówił). Patron Akademia Muzyczna im....

Ślub, studenci i wzywanie świętych. Brzmi niewinnie, a zdarzyło się jednak, że równe 450 lat temu ulicami Krakowa polała się krew. W 1572 roku, za królewską...

"Maryja jest przykładem chrześcijaństwa bardzo luterskiego - wszystko z łaski, wszystko przez wiarę, wszystko w Chrystusie". To słowa... rzymskokatolickiego...

Rozmowy stołowe (niem. Tischreden) to nazwa zbioru wypowiedzi Lutra, które miały paść podczas obiadów w domu Reformatora. Gośćmi państwa Lutrów byli m.in....

"Koran uczy jak się zbawić. Biblia uczy jak zbawia Bóg" - te słowa luterańskiego biskupa Senegalu przytacza w ostatnim podkaście ks. Sarah Hinlicky-Wilson....

Franciszek z Asyżu w oparciu o teksty Pisma tworzy w dialekcie umbryjskim "Pieśń Słoneczną", która w przekładzie Leopolda Staffa rozpoczyna się słowami...

Mendykanci to szeroka rodzina zakonów, która narodziła się w średniowieczu i utrzymywała się z jałmużny i żebractwa (zakony żebracze). Taka forma życia miała...

Poenitentiam agite - (łac. czyńcie pokutę). Te dwa słowa występują w pierwszej z 95 tez, które dr Marcin Luter, poddał pod dyskusję teologiczną, czym rozpoczął...

O różnorodności wewnątrz luterańskiej tradycji pisałem i pisać będę nieustannie. Różnorodność ta nie przejawia się wyłącznie w strojach liturgicznych czy...

Pewność zbawienia, obiecanego w Świętej Ewangelii, nie pozostawała bez wpływu na luterańską liturgię. Globalna rodzina luterańska nie ma jednej formy...

"Przed śmiercią odmówił katolickiej spowiedzi, zapewniając zebranych, że jest spokojny o swoje zbawienie z łaski Boga." To fragment historii luterańskiego...

Sposób rozumienia dogmatu przez Reformatorów przewinął się przez komentarze ostatniego postu. Osobiście patrzę na dogmat jak na wyznanie wiary: zapis i model...

Protestari to łacińskie słowo oznaczające "zaświadczać", "ogłaszać", "wyznawać publicznie". To ono stoi za słowem "protestant". Nie jest to moje ulubione...

Jednorożec i Chrystus to dość egzotyczne połączenie, jakby się mogło zdawać. Nie było ono jednak takie dla średniowiecznych poetów. Wczoraj pisałem o...

Średniowieczna legenda utrzymywała, że w czasie głodu pelikan swoim pisklętom, w akcie największego poświęcenia, daje swoją krew. Legenda ta dała początek...

Doświadczenie opuszczenia, bezsensu życia i egzystencjalnej pustki znajduje swoje ukojenie w Chrystusie, o czym pisał Søren Kierkegaard, o którym wczoraj...

Kilkanaście dni temu pisałem o zbieżności poglądów współczesnego filozofa Tomasza Stawiszyńskiego z luterańską antropologią, którą wyłożył w artykule Więź. Po...

Ostatnia dyskusja pod postem o apologetyce kręciła się dookoła Karla Gustava Junga i jego krytyki protestanckiego podejścia do mistyki. Wydaje mi się, że nie...

Apologetyka to słowo często kojarzone jest z bronieniem swojej sprawy. Historycznie rzecz ujmując, do apologetyki wydawane były podręczniki, z których można...

Zdarzyło się Gazeta Wyborcza pomylić chrześcijan "ewangelicznych"/"ewangelikalnych" z ewangelickimi (artykuł "Ewangelicy podbijają Portugalię", link w...

Żaden z myślicieli wczesnochrześcijańskich nie wywarł tak wielkiego wpływu na chrześcijaństwo Zachodu jak Augustyn z Hippony, którego dziś wspominamy. Tematów...

Luterańska antropologia nie ma złudzeń co do ludzkiej kondycji. Opisuje ona chrześcijanina jako "simul justus et peccator" (łac. jednocześnie sprawiedliwy i...

Po trzecim wysłuchaniu wykładu o sztuce sakralnej oraz rozmowie z obserwującym mnie prawosławnym artystą, który polecił mi ów wykład (podziękowania dla...

Zdziwiła mnie opowieść historyczki sztuki i religioznawczyni z jej wykładu na kanale Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego. [EDIT: po kilkukrotnym przesłuchaniu...

Lectio Divina (łac. Boskie Czytanie) to tradycyjna forma modlitwy Pismem Świętym, która kojarzona jest z tradycją benedyktyńską. Ojciec Benedykt, w rozdziale...

Membra Jesu nostri (łac. Członki Jezusa naszego) to tytuł zbioru średniowiecznej poezji pasyjnej, którą przez wiele lat przypisywano cystersowi Bernardowi z...

"Bernard jest najwspanialszym z mnichów, jacy kiedykolwiek żyli, którego podziwiam ponad całą resztę razem wziętą" - taką laurkę wystawił wspominanemu dziś...

Słuchanie opowieści lokalnego przewodnika oraz obserwowanie praktyki kościelnej podczas urlopu w prawosławnym kraju kilkukrotnie wstrzymało akcję mojego...

W najbliższych kilkunastu dniach będzie kilka okazji do napisania notek. Najbardziej znaczącą okazją byłoby wspomnienie liturgiczne Panny Marii (lub jej...

"Spokojną noc, oczyszczone sumienie, a kiedyś błogosławione skonanie, racz nam dać miłościwy Panie. Amen" Te słowa rozpoczynają ostatnią z całodniowej Liturgii...

Gdy Reformatorzy próbowali uzgodnić kalendarz liturgiczny z narracją Ewangelii, urodzony w Wolin - Miasto / Gmina / Wyspa doktor teologii Jan Bugenhagen,...

Augustana Græca to tłumaczenie na język grecki Augsburskiego wyznania wiary. Dialog luteran z prawosławiem rozpoczął się jeszcze w czasach Reformacji, gdyż...

Filioque (łac. i Syna), to część starokościelnego Symbolu Nicejsko-Konstantynopolitańskiego, który znalazł swoje miejsce w Księgach Wyznaniowych luteranizmu....

Ekumenizm krwi połączył katolików i ewangelików jedną śmiercią podczas reformacji angielskiej. Wspominaliśmy dziś męczeńską śmierć ks. Roberta Barnesa. Sam był...

Egzekwie to obrzęd liturgiczny ostatniego pożegnania i odprowadzenia ciała zmarłego do grobu. Wielokrotnie już pisałem o tym, że reforma Kościoła proponowana...

Piąty Ewangelista - ten tytuł tradycja luterańska nadała Janowi Sebastianowi Bachowi 🎹. Największy kościół luterański w USA wspomina dziś, obok Bacha, dwóch...

Wspominany dziś apostoł Jakub Większy (lub Starszy) należał do grona pierwszych, którzy za wiarę w Chrystusa zapłacili krwią. W hiszpańskiej miejscowości...

Apostola Apostolorum (łac. Apostołka Apostołów) To w teologii zachodniej tytuł nadany Marii Magdalenie, którą część luteran dziś wspomina. Maria Magdalena...

Sanctus (łac. Święty) w tradycji luterańskiej jest zwieńczeniem modlitwy liturga zwanej prefacją - modlitwy dziękczynnej przed konsekracją chleba i wina. Jako...

Kyrios Jesus - (gr. Pan Jezus), to wg prof. Tomasza Polaka najstarsze wyznanie wiary chrześcijańskiej. Profesor wraz z katolickim teologiem dr Sebastianem Dudą...

Tu solus Dominus! (łac. tylko Tyś jest Panem!) W poprzedniej notce wspomniałem, że tytułowanie cesarza rzymskiego "dominus" weszło do powszechnego użytku w...

Dominus - tym określeniem Mateusz nazywa namiestnika Quintusa w serialu The Chosen To łacińskie słowo oznacza: pan, włodarz, zarządca, a nawet właściciel (w...

Mandatum to nazwa obrzędu obmycia nóg, który bierze swoję miejsce w liturgii od sceny, którą przedstawiłem jako ilustrację do poprzedniej notki. Mandatum (łac....

Devotio moderna (łac.: nowa pobożność) Był to ruch religijny, który narodził się około XIV wieku i rozwijał aż do okolic Reformacji. W swoich założeniach...

"Przystąpcie, dzieci grzechu" to, jakże luterańskie, zaproszenie do Komunii Świętej rozpoczyna drugą zwrotkę pieśni nr 408 w Śpiewniku Ewangelickim -...

Jednocześnie święty i grzeszny - łac.: simul justus et peccator. Ciężko w kilku zdaniach rozpakować ten opis kondycji ludzkiej wg tradycyjnej teologii...

Gęś w średniowiecznym języku czeskim to HUS<< Jan Hus, którego rocznicę spalenia na Soborze w Konstancji mamy dzisiaj 💔, miał był wedle legendy wypowiedzieć...

Trochę mniej poważna notka na piątek. W komentarzach do ostatniego wpisu zwrócono mi uwagę, że świecką muzykę jeszcze przed Reformacją wykorzystywano do...

W 1524 roku (7 lat po ogłoszeniu 95 tez) Marcin Luter wydaje kancjonał (zbiór pieśni) przeznaczony do wykorzystywania podczas zreformowanej mszy, tworząc...

Choć Apostoł Tomasz potwierdził swoją wiarę w Pana i Jego Świętą Ewangelię własną krwią, jego wątpliwości sprawiły, że przylgnęło do niego słowo "niewierny"....

Wielbi dusza moja Pana! (łac. Magnificat anima mea Dominum) Luterańskie kalendarze na świecie (w tym Kościół Ewangelicko-Augsburski (Luterański) w Polsce)...

Wspólne korzenie liturgii zachodniej u luteran najlepiej dostrzec tam, gdzie luteranie nie musieli konfrontować się ze swoimi rzymskimi braćmi (choć w tamtych...

Apostołowie Piotr i Paweł w kalendarzu liturgicznym m.in. największego kościoła luterańskiego w USA wspominani są pod dzisiejszą datą. Ich męczeńską śmierć...

Ireneusz z Lyonu, którego Kościół Zachodni dziś wspomina, jest przykładem tego, jak płodny i nieograniczony geograficznie był okres patrystyczny. Choć Lyon...

Papież... koptyjski Cyryl Aleksandryjski zmarł 1580 lat temu, 27 czerwca 444 roku. Kalendarze liturgiczne części luteran wspominają go dziś (dies natalis) jako...

"Warownym grodem jest nam Bóg. Alleluja!" Ostatnia część introitu, który zgromadzony zbór wyśpiewuje w dniu wczorajszego święta - Pamiątki Wyznania...

Miasto Augsburg to po łacinie Augusta Vindelicorum. Confessio Augustana (Wyznanie Augsburskie), tam zaprezentowane, jest jednym z najważniejszych dokumentów...

Narodzenie Jana Chrzciciela jest wydarzeniem, z którym związany jest Benedictus - kantyk Zachariasza "Błogosławiony Pan, Bóg Izraela" (Ewangelia Łukasza 1,...

Na koniec roku szkolnego - o "szkółce niedzielnej". Chrześcijanie od ok. XVI wieku zaczęli tworzyć "szkółki niedzielne" mające formować dzieci i nastolatków....

Wzajemna niechęć katolicko-luterańska czasów reformacji miała swoje odbicie w kancjonałach (śpiewnikach). Za przykład posłuży mi pieśń Lutra "Zachowaj nas przy...

"Nie jesteśmy jednego ducha" - miał wedle legendy usłyszeć od Lutra szwajcarski reformator Zwingli podczas dysputy o Eucharystii w Marburgu. Na te słowa...

Opowieść o Judzie Machabeuszu została zapisana na kartach ksiąg, które nie są uznawane przez luteran za kanoniczne (poświeciłem temu ostatnią notkę)....

"Protestancka Biblia" Z perspektywy luteranizmu jest to sformułowanie raczej kulturowe niż teologiczne. Reformacja luterańska zachowała starożytną tradycję...

Symbolon w starożytności był obiektem wymienianym między stronami, który pełnił rolę uwierzytelniającą. Mogła to być gliniana tabliczka, która rozbita i...

Luterańska liturgia Jana Chryzostoma, której poświęciłem poprzednią notkę, tak jak jej wschodnia odpowiedniczka przed konsekracją darów na żertwienniku...

Reformacja luterańska w swych pismach wielokrotnie odwoływała się do praktyki "greckiej" (tj. obrządków wschodnich). Prowadzony był w czasach Reformacji nawet...

Kościoły Chrześcijańskie, nie są wolne od tendencji sakralizowania form i tradycji, które przez wieki narosły. Doktryna ewangelicka zawiera w sobie odrzucenie...

Bóg umarł. Nietzsche ogłasza światu. Bóg cierpiał, umarł, powstał - głoszą światu chrześcijanie. Ten cierpiący Bóg, Bóg umierający i słaby jest dla nas...

Christus pro me - Chrystus dla mnie. To luterska maksyma, która kładzie nacisk na osobiste i jednostkowe wyznanie wiary w Jezusa - Zbawiciela. Kościół,...

Kościoły Leśne, pamiątki wiary i prześladowań, są świadectwem ewangelickiej wiary w to, że miejscem świętym nie jest budynek, cmentarz lub cokolwiek...

Krzyż Chrystusa był ołtarzem, na którym Chrystus przelał swoją krew, aby dać nam życie wieczne. Luteranie wierzą, że to właśnie ta krew jest przez nas wypijana...

Podkast Pogłębiarka opublikował rozmowę z filozofem, teologiem i teatrologiem - jezuitą Rafałem Huzarskim. Pada tam stwierdzenie, pod którym luteranin mógłby...

Społeczność luterańska na świecie świętowała dziś Święto Trójcy (Trinitas). Wiara, że Bóg jest jeden, choć w trzech hipostazach, jest wiarą przez nas wyznawaną...

"Zabobon" i "Bzdury dla debili" - to komentarze, które pojawiły się pod notką o Duchu Świętym. ❗️To nie jest strona, która ma na celu przekonać ludzi do wiary...

Spowiedź, pokuta, odpusty i reformacja były tematami, które Pan Mateusz Jelinek poruszył podczas Nocy Muzeów u naszych reformowanych przyjaciół. Polecam gorąco...

Ewolucja jest jednym z tych tematów, które często wyciąga się protestantom razem z hasłem "Sola Scriptura". Jak pisałem w pierwszym poście, ta zasada jest...

W rozmowach z chrześcijanami innych tradycji często protestantyzm kojarzy im się z dużym naciskiem na działanie Ducha Świętego. Fakt, działanie Ducha Świętego...

Post zamieszczony na Filmy, które zmieniają życie nazywa Piotra "następnym po Jezusie przywódcą Kościoła", używając do tego ilustracji z serialu "The Chosen"....

W podkaście Więź redaktor Tomasz Terlikowski rozmawiał z dr. Michał Jędrzejek, autorem książki „Bóg umarł”. Doktor Jędrzejek mówi: "[...] w świecie...

Zwrócono mi uwagę, że w poprzednim poście pominąłem kontekst historyczno-polityczny powstania Kościoła Pokoju w Świdnicy. Bardzo dziękuję za każdy komentarz i...

Utarło się przekonanie, że protestantyzm równa się prostocie i skromności. O ile w wielu sytuacjach jest to pogląd uprawiony, o tyle luteranie wyłamują się z...

W wielu luterańskich kościołach na świecie dziś wspomina się Wniebowstąpienie Pańskie, choć część zborów obchodzi je w niedzielę. W zależności od regionów i...

Cześć! W powitalnym poście na tapet wezmę hasło z tytułu tej strony - "Sola Scriptura" (tylko Pismo) - które jest bardzo często błędnie rozumiane. Problemem...