Romkat zlikwidował, luteranizm zachował - a co? A przedpoście!
I śpiewanie introitów.
Siedemdziesiąt dni PRZED Paschą jest Niedziela Siedemdziesiatnicy (Septuagesimae).
Sześćdziesiąt dni PRZED Paschą jest Niedziela Sześćdziesiątnicy (Sexagesimae).
Pięćdziesiąt dni PRZED Paschą jest… Niedziela Estomihi.
Niedziela Pięćdziesiątnicy jest pięćdziesiąt dni PO Passze - Zesłanie Ducha Świętego.
Dzisiejsza niedziela (Estomihi) wzięła swoją nazwę od początku introitu, który luteranie dziś śpiewali -
“Bądź mi skałą schronienia”.
Ten sam introit był dziś śpiewany na rzymskokatolickich mszach trydenckich. U tradsów (rzymscy katolicy, nieakceptujący większości posoborowych reform, w tym liturgicznych) przedpoście się zachowało. Na tzw. nowych mszach (tych zreformowanych po Soborze Watykańskim II) jeszcze nie zdarzyło mi się ani usłyszeć, ani śpiewać introitów.
Dzisiejsza niedziela kończy u polskich luteran przedpoście. Trwało ono od niedzieli po Ofiarowaniu Chrystusa (Oczyszczeniu Panny Marii), aż do nocnej komplety we wtorek przed Popielcem.
Białe, świąteczne, barwy liturgiczne obowiązywały przez cały okres od Bożego Narodzenia aż po niedziele po Epifanii. Dodatkowo,w każdy introit wplataliśmy świąteczne ALLELUJA.
Przedpoście używa zielonych, zwyczajnych, barw liturgicznych i nie ma w nim śpiewanego ALLELUJA w introicie. Jest jednak jeszcze mała doksologia - śpiewana Gloria Patri - “Chwała Ojcu”.
Gloria Patri zniknie z naszych kościołów już za trzy dni, wraz z kolorem zielonym.
Zniknie również z mojego domu - liturgia godzin kończy każdy psalm tą małą doksologią, lecz na okres postny i pasyjny (Fastenzeit, Passionszeit - tak tak, ten podział też luteranie z Evangelische Michaelsbruderschaftu zachowali, podobnie jak zachował się on na tzw. mszach trydenckich), Gloria Patri znika aż do Wigilii Paschalnej.
A coś już wyjątkowo ewangelickiego to hasło i psalm tygodnia.
W liturgii godzin od Evangelische Michaelsbruderschaft psalm tygodnia jest trzecim z psalmów w psalmodii i antyfoną do niego jest hasło tygodnia właśnie.
Na ten tydzień, który rozpoczyna niedziela Estomihi jest to fragment z Łukasza:
“Oto wchodzimy do Jeruzalem i spełni się wszystko, co prorocy napisali o Synu Człowieczym.”
I sto lat temu w Svenska kyrkan powstała pieśń, której melodia jest jeszcze starsza - bo siedemnastowieczna. Przetłumaczona została na niemiecki i obecnie jest zarówno w ewangelickim kancjonale jak i w katolickim Gotteslob’ie.
Pieśń w języku niemieckim załączam w komentarzu.
Moje tłumaczenie poniżej:
- Oto idziemy do Jeruzalemu,
w cierpienia i miłości porze.
Widzimy jak jeden za wszystkich umiera,
by miejsce nam przygotować.
- Oto idziemy do Jeruzalemu,
a któż z Panem pozostanie,
by tak gorzkiego kielicha skosztować?
Niechaj nas strach z Nim nie rozdzieli.
- Oto idziemy do Jeruzalemu,
aby ujrzeć ofiarę świata,
aby poczuć, jak nasze cierpienie przemija,
i u stóp stanąć krzyża.
- Oto idziemy do Jeruzalemu,
do miejsca wiecznej jasności.
Gdzie w naszym świecie panuje cierpienie i bezsilność,
tam w prawdzie Chrystusa znajdziemy.
Wnętrze kościoła grobu pańskiego
na ścianach sceny z ogrodu oliwnego
fot: blog frombluetogreen
