Luter-sabotażysta, bo tak możnaby popatrzeć na przybicie tez przeciw handlowi odpustami w przededniu wzmożonego popytu na odpusty.
Zgodnie z wymogami Uniwersytetu Wittenberskiego, tezy zgłaszane pod publiczną dyskusję należało ogłosić publicznie. Bardzo długo strona katolicka, a potem i luterańska, podawała w wątpliwość historyczność wittenberskiego wydarzenia:
oto młody doktór egzegezy biblijnej, zakonnik i spowiednik; poruszony skalą zepsucia kościelnych obyczajów i sprzedaży odpuszczenia kar doczesnych (odpustów); poruszony wyznaniami penitentów, których spowiadał; spisuje tezy pod dyskusję akademicką i przybija do drzwi kościoła w WIttenberdze.
Obraz mocny - jeden zakonnik, przeciwko dobrze prosperującemu biznesowi religijno-politycznemu.
W 2006 roku w bibliotece Universität Jena odkryto notatkę osobistego sekretarza Lutra, w której przeczytano:
“W przededniu Wszystkich Świętych w Roku Pańskim 1517 zostały przez doktora Marcina Lutra przybite do drzwi wittenberskich kościołów tezy o odpuście”.
Smaczkiem tej historii jest to, że tezy zostały przybite do drzwi kościoła zamkowego, który był jednocześnie bramą do Wittenbergi i wielkim zbiorem odpustodajnych relikwii – a 1 listopada to Święto Wszystkich Świętych, dzień, w którym tłumy pielgrzymów przybywały do kaplicy, by właśnie przez oglądanie relikwii zyskiwać odpusty. To był celowy sabotaż religijnego biznesu.
(EDIT: historyczno-krytyczne przyglądanie się źródłom nadal pozwala wątpić w ogłoszenie tez za pomocą młotka i gwoździ - dziękuję obserwującemu za czujność)
Symboliczne jest dla mnie to, że to nie ekskomunika Lutra, nie zakończenie sporów teologicznych wewnątrz luteranizmu, nie ogłoszenie zasady “cuius regio - eius religio”, lecz właśnie wezwanie do reformy zachodniego chrześcijaństwa, z jego wnętrza, stało się dniem Święta Reformacji. Podkreśla to raz jeszcze konserwatywny charakter luterańskiej reformacji - nie była ona zerwaniem, jakimś drugim po Pięćdziesiątnicy wylaniem Ducha Świętego, lecz pracą na rzecz odnowy WInnicy Pańskiej (przynajmniej tej jej widocznej ziemskiej części :D).
Prymas Svenska kyrkan i arcybiskup Uppsali Nathan Söderblom (1866-1931) o Reformacji powiedział:
“Reformacja była naprawą i oczyszczeniem Kościoła, nie jego założeniem.”
Szwedzi wspominają Reformację na przełomie zimy i wiosny, nie zaś wtedy kiedy nasza część Europy.
WIęcej o kontekście historycznym, w jakim miało miejsce wystąpienie Lutra znajdziecie na Więź, we fragmencie książki Sebastiana Dudy “Reformacja. Rewolucja Lutra”. Link w komentarzu.
Dominikanin Jan Tetzel sprzedający odpusty w Saksonii
Carl von Haeberlin, druga połowa XIX w.

https://wiez.pl/2017/10/31/katalizator-rewolucji-analiza-i-kontekst-tez-marcina-lutra