Filioque (łac. i Syna), to część starokościelnego Symbolu Nicejsko-Konstantynopolitańskiego, który znalazł swoje miejsce w Księgach Wyznaniowych luteranizmu. Symbolom poświęciłem jedną z poprzednich notek.
Ten konkretny Symbol przyjęty na Soborze powszechnym nie zawierał “Filioque”. Jest to dodatek wyłącznie Zachodni wynikający z walki z arianizmem w okresie wczesnego średniowiecza.
Wschód nie używa go w swojej praktyce liturgicznej.
Kontrowersje pomiędzy Wschodem a Zachodem wynikające z Filioque podzielę na dwie kategorie:
-
formalną: czy można dodać coś do tekstu przyjętego powszechnie wyznania wiary?
-
materialną: czy doktryna stojąca za tym dodatkiem jest ortodoksyjna/zgodna z intencjami tworzących Symbol?
Reformacja luterańska “odziedziczyła” Filioque z tradycji Zachodniej, zaś w czasie konfesjonalizacji nie poświęciła się temu zagadnieniu.
Wczoraj Światowa Federacja Luterańska (The Lutheran World Federation) ogłosiła podpisanie porozumienia z Patriarchatem Konstantynopola (Ecumenical Patriarchate) odnośnie Filioque.
Dwie rodziny chrześcijańskie sugerują, aby wewnątrz naszych kościołów wspólnie i na nowo dokonać tłumaczenia Symbolu Nicejsko-Konstantynopolitańskiego (Credo) już bez Filioque (zażegnując kilkaset lat formalnej strony kontrowersji).
Kwestia materialna kontrowersji - pochodzenia Ducha Świętego nie została w dalszym ciągu rozwiązana.
Mozaiki katedry w Viborgu, Dania
Joakim Skovgaard, początek XX wieku
