Heretycka, wrrrrróć, rzymskokatolicka pieśń maryjna głosi:
“Lecz kiedy Ojciec rozgniewany siecze,
Szczęśliwy kto się do Matki uciecze.”.
To fragment trzeciej zwrotki pieśni “Serdeczna matko”.
No ale siecze, czy nie siecze?
Po kolei…
Soteriologia to dziedzina teologii zajmująca się rozważaniami nad zbawieniem - szuka odpowiedzi na pytanie dlaczego wszechmogący Bóg zesłał swojego Syna na śmierć. I w teologii przez wieki pojawiały się różne teorie soteriologiczne.
Jedną z takich teorii jest teoria zadośćuczynienia (satysfakcji) - Chrystus zmazał grzechową plamę na honorze Boga. Brzmi archaicznie? Nie bez powodu - ów feudalny język był w dwunastym wieku dobrze zrozumiały i to właśnie za jego pomocą Anzelm z Canterbury próbował odpowiedzieć na pytanie “Cur Deus homo?” - Dlaczego Bóg człowiekiem?
Anzelm w swojej argumentacji nie ucieka się do Objawienia - chce polemizować z ówczesnym judaizmem i prężnym intelektualnie islamem, stąd jego argumentacja jest głównie racjonalna. Anzelm jednak odwołując się do dobrze znanych stosunków feudalnych nie ma na myśli obrażonego Boga, w emocjonalnym uniesieniu.
Anzelm usłyszawszy tę pieśń pewnie by krzyczał: nie, Ojciec nie siecze rozgniewany!
Skąd ten mój domysł? Z podkastu katowickich teologów :) Te i inne historie o teologii Anzelma do wysłuchania znajdziecie w najnowszym odcinku Teologia z Katowic - podkast. Bardzo gorąco polecam, link w komentarzu.
Luter “nie lubił” się z Anzelmem. No bo jak to tak, bez Pisma tłumaczyć po co Bóg stał się człowiekiem? Kto to widział, by chrześcijanom tak wykładać wiarę?
Rozumiem obiekcje Reformatora i podzielam je jako chrześcijanin. Pismo chrześcijaństwu wystarcza.
Jako filozof jednak cenię sobie próbę Anzelma, by polemizować z tymi, którzy Pisma nie mają, lub go nie uznają.
Do mnie najbardziej przemawia nawet nie luterska soteriologia, lecz soteriologia Abelarda - późnośredniowiecznego myśliciela, który argumentował, że Chrystus poszedł na krzyż jako przykład najdoskonalszej miłości.
Ołtarz Weimarski,
Cranach Starszy i Młodszy, XVI w.
Herderkirche
