Katolickość, tj. uniwersalność i powszechność wiary chrześcjiańskiej wyrażać miały symbole - wyznania wiary (słowu “symbol” poświęciłem notkę niemalże rok temu - 14 czerwca). Tak też można rozumieć sformułowanie “Księgi Symboliczne” odnoszące się do ksiąg wyznaniowych luteranizmu - a więc zbioru wyznań wiary powstałych w czasie konfesjonalizacji.
Co było dla mnie liturgiczną nowością, gdy zacząłem uczęszczać na luterańską liturgię to zmawiane wspólnie, jeden raz w roku w niedzielę Trinitas, Quicumque - Atanazjański symbol (wyznanie) wiary. Jest on jednym z trzech ekumenicznych wyznań wiary, obok apostolskiego i nicejsko-konstantynopolitańskiego, które są częścią Księgi Zgody - zbioru luterańskich wyznaniowych.
Jak bowiem stanowi Formuła Zgody (ostatnia z ksiąg w Księdze Zgody):
[…] zaraz w czasach poapostolskich, a także jeszcze za czasów życia apostołów wystąpili fałszywi nauczyciele i heretycy, sformułowano przeciwko nim w pierwotnym Kościele symbole, tj. krótkie i wiążące wyznania, które objęły jednomyślnie zrozumienie powszechnej wiary i prawowierne wyznanie prawdziwego Kościoła, mianowicie: Wyznanie apostolskie, nicejskie i atanazjańskie. Oświadczamy publicznie, iż do nich się przyznajemy i odrzucamy wszystkie herezje i nauki, które jako sprzeczne z ich zrozumieniem kiedyś zostały wprowadzone do Bożego Kościoła.
Kilka zdań dalej, Reformatorzy piszą o stosunku Symboli do Pisma:
Pozostałe Symbole i inne pisma, jakie powyżej przytoczyliśmy, nie posiadają autorytetu
sędziego, gdyż przysługuje on tylko Pismu Świętemu.
SĄ JEDYNIE ŚWIADECTWEM I OBJAŚNIENIEM NASZEJ WIARY [majuskuła ode mnie - SSTB],
ukazującym wyraźnie w kontrowersyjnych artykułach, jak w poszczególnych okresach Pismo Święte było rozumiane i interpretowane w Kościele Bożym przez ówczesnych uczonych, natomiast wszelkie nauki, sprzeczne z Pismem Świętym, były odrzucone i potępione.
Czy to tradycja 😱?!
Jak najbardziej! Jeszcze jak!
Czy to dodatkowe źródło objawienia?
W żadnym wypadku!
Luteranie anglojęzyczni w swojej liturgii występujące w każdym z tych trzech ekumenicznych symboli łacińskie słowo “catholicam ecclesiam” oznaczające “kościół katolicki/powszechny/uniwersalny” tłumaczą wprost - “catholic church” - kościół katolicki, podkreślając ciągłość wiary ewangelickiej wyznawanej wspólnie tak przez pierwsze chrześcijańskie zbory, jak i zbory dnia dzisiejszego.
Sklepienie baptysterium we Florencji
