Albrecht Hohenzollern większości z Polaków znany jest z Hołdu Pruskiego, który...

Albrecht Hohenzollern większości z Polaków znany jest z Hołdu Pruskiego, który miał miejsce na krakowskim rynku w 1525 (tak, tak, równe 500 lat temu).

Wczoraj wspominała go Ewangelicka Liturgia Godzin.

Moje szkolne nauczanie historii skupiało się wyłącznie na politycznym wymiarze tego wydarzenia. Wrażenie które zwykłem był odnosić było takie, że Albrecht chciał być księciem i mieć potomków i to był powód zrzucenia habitu.

Moje szkolne podręczniki nie zagłębiały się jednak w duchowy wymiar przemian w Prusach.

Jako Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego, Albrecht udał się w 1522 na Sejm Rzeszy w Norymberdze. Tam kazania Andreasa Osiandera skłoniły go w stronę reformy Kościoła.

Albrecht do Prus ściągnął luterańskich kaznodziejów, a w sprawie reformy pruskiego kościoła doradzał mu Marcin Luter, z którym korespondował. Reformacyjną teologię podzielał nie tylko Wielki Mistrz, ale i inni zakonnicy-rycerze.

Reformację w Prusach wspierał również tamtejszy biskup Georg von Polentz, rezydujący w Marienwerder (dzisiejszy Kwidzyn). Zrzekł się on świeckiej władzy, pozostawiając sobie jedynie kościelną. Umożliwiło to Albertowi utworzenie świeckiego księstwa wyznającego zreformowane zachodnie chrześcijaństwo. Polentz natomiast stał się pierwszym luterańskim biskupem pomezańskim.

Diecezja pomezańska została zlikwidowana w 1587.

Od 2015 roku za tytularnego biskupa pomezańskiego rzymscy katolicy uważają pomocniczego biskupa katowickiego - Adama Wodarczyka.

Albrecht raczej nie jest znany w Polsce jako hymnopis. Po śmierci żony napisał pieśń “Was mein Gott will, gesheh allzeit” (Co Bóg mój chce, niech stanie się, ŚE 664), którą Bach wykorzystał w swojej Pasji Mateuszowej, jak i w Kantacie BWV 111 o tym samym tytule co pieśń Hohenzollerna.

W pierwszym komentarzu załączam chorał Bacha oparty o tę pieśń, a poniżej tekstu utworu za Śpiewnikiem Ewangelickim:

Co Bóg mój chce, niech stanie się

Najlepsza wola Jego,

Obfitą pomoc wszystkim śle,

Co mocno wierzą w Niego.

Nasz wierny Bóg uwalnia z trwóg,

A karze tylko miernie.

Kto dzień po dniu zaufa Mu,

Pan temu sprzyja wiernie.

Książę Albrecht Pruski po raz pierwszy przyjmuje Komunię Świętą według obrządku protestanckiego w katedrze w Królewcu

Ludwig Rosenfelder

połowa XIX wieku

__

notka #145