Kocie jelita nie są etymologią słowa “katgut”. Nadal jednak jednak są to jelita...

Kocie jelita nie są etymologią słowa “katgut”. Nadal jednak jednak są to jelita i to grające!

Kiszki grające marsza chyba każdy z nas miał kiedyś w swoim “repertuarze”. Ale już “jelitowe” utwory sakralne to nie każdy 😀

A my we Frizzante Vocale mamy.

Katgut jest materiałem otrzymywanym głównie z jelit baranich i możecie go kojarzyć również z wchłanialnych szwów chirurgicznych. Ten sam materiał służył jednak od wieków lutnikom by konstruować z jego udziałem instrumenty. Współcześnie bowiem w instrumentach używa się strun np. metalowych lub z tworzyw sztucznych.

Ale naturalne jelita z użytku nie wyszły :)

I od kilkuset lat ciągle zapewniają słuchaczom zupełnie inne brzmienie niż współczesne.

Choć obecnie jelita nie są w muzycznym głównym nurcie, to siłą rzeczy były w nim w okresie baroku.

A jak barok to i umieranko, cierpienie, krew i zbawienie - takie czasy. Czyli muzyczne klimaty, które lubię najbardziej 😅

Dietrich Buxtehude był taką muzyczną sławą swoich czasów, że 20-letni Jan Sebastian Bach pieszo pokonał 400 kilometrów z Arnstadt do Lubeki by u mistrza Buxtehudego się uczyć i podpatrywać go. To prawie jak iść z Krakowa do Budapesztu!

Przed Bachem, to Buxtehude spokojnie mógłby dzierżyć tytuł Piątego Ewangelisty.

Na przykład przez to co zrobił z “Najświętszymi cierpiącymi członkami naszego Jezusa” - Membra Jesu nostri patientis sanctissima, które sam nazwał “śpiewanym nabożeństwem”.

Kompozytor przeplata biblijną Pieśń nad Pieśniami z “Salve mundi salutare” - średniowieczną poezją Arnulfa z Leuven (wiele lat przypisywaną Bernardowi z Clairvaux). Z tego samego źródła czerpał wspomniany ostatnio ks. Paul Gerhardt, gdy tłumaczył na niemiecki chorał “O Haupt voll Blut und Wunden” (O głowo coś zraniona - ŚE142).

Buxtehude zestawia ze sobą oblubieńczą miłość z cierpieniem Chrystusa.

Kantata “Ad latus” - “Do boku” przywołuje obraz ukochanej-gołąbki schowanej w szczelinach skalnych, który dopełnia średniowieczny hymn o rozdartym boku naszego Zbawiciela.

I to m.in. tę kantatę będziecie mogli usłyszeć w wykonaniu mojego chóru w najbliższą niedzielę w auli V LO w Krakowie, niedaleko Rynku :)

Będzie też la-bamba! Nie no, żartuję. Będzie viola da gamba <3

W komentarzu do posłuchania fragment “Ad latus”, a plakat naszego koncertu poniżej.

(Pieśń nad Pieśniami, 2, 13-14)

Powstań, przyjaciółko ma,

piękna ma, i pójdź!

Gołąbko ma, [ukryta] w zagłębieniach skały,

w szczelinach przepaści.

(Arnulf van Leuven, ok. 1200-1250)

Bądź pozdrowiony, boku Zbawiciela,

W którym ukryta jest słodycz miodu,

W którym jaśnieje potęga miłości,

Z którego bije źródło krwi

Obmywające brudne serca.

Oto zbliżam się do Ciebie,

Wybacz, Jezu, moje grzechy

Pokornie bijąc czołem,

Sam do Ciebie przychodzę,

By oglądać Twoje rany.

W godzinę śmierci, niech mój oddech

Wejdzie, Jezu, w Twój bok,

Abym gasnąc, szedł do Ciebie,

I nie porwał mnie groźny lew,

Lecz bym pozostał w Tobie.