Ite ad Thomam - (idźcie do Tomasza) rzecze poprzednik imienny obecnego papieża swoją encykliką “Aeterni Patris”, którą wzywa katolickich teologów do powrotu do JEDYNEJ KATOLICKIEJ TEOLOGII - tej Tomasza z Akwinu, wymuszając narodziny neotomizmu w rzymskim katolicyzmie.
Idźcie do Ojców - mówi Arvo Pärt, estoński kompozytor, który dziś obchodzi 90-te urodziny. I mówi to w kontekście swojej muzyki. Muzyki niekonfesyjnej, bardzo ekumenicznej i bardzo poruszającej. By ją zrozumieć, kompozytor poleca iść do Ojców Kościoła. Do ich polifonicznej teologii, wzajemnych dysonansów i konsonansów, z których wypływa jednak narracja o Logosie, który ich zachwycił.
Sam kompozytor wychowywał się w tradycji luterańskiej. Od dziecka nasiąkał więc wspólnym śpiewem zboru i akompaniamentem organów. Jednak to w prawosławiu odnalazł swój duchowy dom. Pewną tajemnicę i mistykę, której nie znalazł w luteranizmie.
Choć mistyka była u Lutra, w luteranizmie powoli zanikała, zwłaszcza w okresie nazywanym luterańską ortodoksją. Kończyło się czasami tak, że mistycy późnego baroku pokroju Angelusa Silesiusa konwertowali z luteranizmu na katolicyzm
Co nam przyniósł przełom XIX i XX wieku to renesans patrystyki, zainteresowanie pierwszymi zborami i ich liturgiami. Gdy sam czytałem pisma Reformatorów, zaskoczony byłem jak często pojawiali się w nich Ojcowie oraz odwołania do praktyk “Greków” (chodzi o prawosławnych). Nie dlatego by uznawać ich orzeczenia za ostateczne, lecz by wykazywać, że Kościół od dawna miał pewne różnorodne rozwiązania ortodoksyjne i ortopraksyjne, zaś Rzym wszystko stara się uniformizować.
Do luteranizmu (na Zachodzie) wrócił i monastycyzm i zakony czynne. Pojawia się nawet u luteran (bardzo konserwatywnych co ciekawe) mówienie o theosis - przebóstwieniu chrześcijanina poprzez modlitwę, słuchanie Słowa Bożego, Sakramenty, liturgię i codzienne nawracanie (ks. dr Jordan Cooper, Just and Sinner Podcast).
W komentarzu załączam absolutnie fenomenalny utwór Pärta - “Nunc Dimittis”. Kantyk Symeona “Pozwól odejść”, który odmawia się lub wyśpiewuje w ewangelickiej liturgii godzin podczas każdej komplety - ostatniej godziny liturgicznej dnia, która przygotowuje nas na sen i na śmierć jednocześnie.
Posłuchajcie jak bardzo spokojne błaganie Symeona kompozytor akcentuje dużym forte (głośnością) na słowach “Lumen ad revelationem gentium” - “Światłość na oświecenie ludów”
Kompozytor jest autorem własnego stylu muzycznego - Tintinnabuli.
Luterański monastyr benedyktyński
Östanbäcks, Szwecja
