Prawie-niewidomy, prawie-niemy luterański proboszcz w cerkwi ochrzczony -...

Prawie-niewidomy, prawie-niemy luterański proboszcz w cerkwi ochrzczony - anachroniczne kombo popełniłem, by pokazać jak trudną historię ma Dolny Śląsk na przykładzie luterańskiego hymnopisa.

Osobą o której piszę był Johann Heermann - duchowny, teolog i poeta z przełomu XVI i XVII wieku. Dziś wspomina go ewangelicka liturgia godzin niemieckiego Bractwa Świętego Michała (luteranie amerykańscy wspominają go 26 października).

Urodził się w Raudten (obecnie Rudna, woj. dolnośląskie). Uczył się min. w Wohlau (Wołów), Fraustadt (Wschowa), Breslau (Wrocław), Brieg (Brzeg). W Strasburgu ukończył teologię i został proboszczem pomocniczym w Köben (Chobieni). Po tygodniu od jego przyjazdu proboszcz zmarł i musiał przejąć obowiązki proboszcza.

Życie go nie oszczędzało - wojna trzydziestoletnia sprawiała, że Köben plądrowane było na zmianę przez ewangelików i katolików, a parafia przechodziła z konfesji do konfesji.

Zawierucha wojenna, choroba oczu i krtani sprawiły, że nie mógł wykonywać obowiązków proboszcza. Za radą lekarza, przeniósł się do Polski - do Leszna, które stanowiło dla wielu protestanckich uchodźców bezpieczną przystań..

Heermann w Lesznie umiera w 1637 roku.

Inny śląski pastor, wydalony z Polski w 1947 roku, ks. Rudolf Irmler, nazwał Heermanna Śląskim Hiobem.

Skąd zaś cerkiew do której anachronicznie nawiązuję? Po zmianach granic z 1945 roku ewangelicki kościół Św. Katarzyny w Rudnie, w którym chrzczony był Heermann, został przekazany PAKP i stał się Cerkwią Podwyższenia Krzyża Świętego.

Rudna o Świętej Katarzynie jednak nie zapomniała - po dziś dzień jest ona przedstawiona na herbie gminy.

Trwające w polskim luteranizmie przedpoście to też dobra okazja by wspomnieć, że Heermann jest autorem hymnu “Herzliebster Jesu”. Polscy ewangelicy znają ten chorał jako “Jezu mój miły” (ŚE 126). Szerszemu gronu odbiorców znany on będzie jako chorał z Pasji Mateuszowej Jana Sebastiana Bacha. Link do niego w pierwszym komentarzu.

Jezu mój miły, w czymżeś tak przewinił

i niezbożnego cóżeś snadź uczynił,

że tak okrutny wyrok na Cię dano:

na krzyż skazano?

Chrystus przed Piłatem

Jacek Malczewski, 1910