Oddalibyście życie za czyściec? Bo Aonio Paleario oddał. Wczoraj była 455...

Oddalibyście życie za czyściec? Bo Aonio Paleario oddał. Wczoraj była 455 rocznica jego męczeńskiej śmierci.

Część historyków twierdzi, że włoski reformator zginął z powodu głoszeniu “heretyckiej” nauki o zbawieniu z wiary, choć Paleario miał na swoim koncie również “herezję” podważania wyższości tradycji nad Pismem, dogmatu o czyśćcu oraz krytykę papiestwa (a jesteśmy jeszcze przed dziewiętnastowiecznym “dogmatami” o papieskiej nieomylności i uniwersalnej jurysdykcji).

Aonio nawet działał w kręgu Leona X (tego samego, który wyklął Lutra), to w Rrzymie otrzymał wykształcenie w grece i hebrajskim. I w italskiej Sienie wykładał te dwa języki. W 1555 roku został profesorem tych dwóch języków uniwersytecie mediolańskim. Niewiele ponad dekadę później (już po rzymskokatolickim Soborze Trydenckim) inkwizytor Mediolanu oskarża reformatora o herezję, zostaje przekazany do Rzymu na proces i tam Paleario nie wyrzeka się swoich tez. Zostaje skazany na śmierć. W sędziwym wieku ok. 70 lat (bardzo “psalmowy” wiek) zawisnął na szubienicy w Rzymie za pontyfikatu Piusa V (tego samego, który wyklął Elżbietę I, a któremu tradycja katolicka w uznaniu zasług przyznała tytuł świętego i rozszerzyła kult na cały Kościół Rzymski (trochę się wyzłośliwiam, jako były trads :D ).

Nie piszę o tym, by rozdrapywać rany. I strona rzymska ma swoich męczenników doby Reformacji. I choć nie wierzę ani w czyściec ani w papieską nieomylność, i choć uważam, że mam na to solidne argumenty, zależy mi na tym, by każdy wierzył tak, jak dyktuje mu serce i rozum.

I nie musiał oddawać za to życia, jak reformator Aonio Paleario 455 lat temu.

Pomnik Giordano BrunoEttore Ferrariegoprzełom XIX i XX wieku

Bruno to humanista spalony żywcem na rzymskim Campo de’ Fiori w 1600 roku za pontyfikatu papieża Klemensa VIII (tego samego, który zatwierdził Unię Brzeską).

Na cokole tego pomnika znajduje się również nazwisko Aonio Paleario.___[…]Tu na tym właśnie placu

Spalono Giordana Bruna,

Kat płomień stosu zażegnął

W kole ciekawej gawiedzi.

A ledwo płomień przygasnął,

Znów pełne były tawerny,

Kosze oliwek i cytryn

Nieśli przekupnie na głowach. […]Morał ktoś może wyczyta,

Że lud warszawski czy rzymski

Handluje, bawi się, kocha

Mijając męczeńskie stosy.

Inny ktoś morał wyczyta

O rzeczy ludzkich mijaniu,

O zapomnieniu, co rośnie,

Nim jeszcze płomień przygasnął.

Ja jednak wtedy myślałem

O samotności ginących.

O tym, że kiedy Giordano

Wstępował na rusztowanie,

Nie znalazł w ludzkim języku

Ani jednego wyrazu,

Aby nim ludzkość pożegnać,

Tę ludzkość, która zostaje.

[…]

I ci ginący, samotni,

Już zapomniani od świata,

Język nasz stał się im obcy

Jak język dawnej planety.

Aż wszystko będzie legendą

I wtedy po wielu latach

Na nowym Campo di Fiori

Bunt wznieci słowo poety. - Czesław Miłosz, “Campo de’ Fiori”, 1943poeta nawiązuje do powstania żydowskiego w Warszawskim Gettcie